EXPOSITIES

NATURALISME IN AMSTERDAM

48 3 Rood Mt Sneakers Tubular Unisex Adidas Radial 2

MONOGRAFIE

Seven Blauw Dames Trui Maat Blue 46 H6dqxFdw

Dames Blauw Trouser Regatta Outdoorbroek Quinetta xqag1R

Rood Radial Mt Adidas Tubular 48 2 3 Sneakers Unisex qHwvzF

vrijdag 26 november 2010/mei 2014
In het Amsterdamse Van Goghmuseum loopt sinds 8 oktober 2010 de tentoonstelling met Naturalistische schilders: Illusie en werkelijkheid. De ondertitel van de catalogus die de tentoonstelling begeleidt, luidt, in niet zo heel gelukkig Nederlands: naturalistische schilderijen, foto's, theater en film, 1875-1918Kraag Kleur Gevoerde met Blauw Maat Bodywarmer S Senvi Classic Fleece RwzIqBf. Er hangen 49 schilderijen, 3 affiches, 21 foto's en er draaien twee filmfragmenten, allebei van enkele minuten. Waarmee is vastgesteld dat die ondertitel technisch gesproken in elk geval klopt. Ik stond in een uurtje weer buiten.

Deel van de omslag van de catalogus. Weisberg, G.P. Illusie en werkelijkheid, Naturalistische schilderijen, foto's, theater en film. Van Goghmuseum, Ateneum Art museum, Mercatorfonds, Catalogus bij de tentoonstelling in het Van Goghmuseum 8 oktober 2010 – 16 januari 2011. Ateneum Art Museum, Finnish National Gallery, Helsinki, 18 februari 2011 - 5 mei 2011. € 34.95 (223 pagina's, gebonden)

01 Ik was om te beginnen, al toen ik ervan hoorde, enigszins verrast door het gebruik van de term Naturalisme voor een hele stroming in de schilderkunst, en ook na het bezoek aan de tentoonstelling vraag ik me nog steeds af of zo'n stroming eigenlijk wel bestaat. De schilderijen die er hingen, leken me er niet altijd de sterkste argumenten voor te verschaffen. Ja, ik ben wel eigenwijs, u hebt gelijk. Maar het komt me voor dat het met die Amsterdamse Naturalisten een beetje is gesteld als met de Oriëntalisten in Brussel. De schilders in kwestie onderscheiden zich eerder door wat ze schilderen, dan door hoe ze dat doen. En als je gaat kijken naar wat ze precies schilderen, valt dàt punt ook nog tegen. En dan weet ik heus wel dat de term naturalisme soms ook wordt gebruikt voor schilders, zo bijvoorbeeld voor Jules Bastien-Lepage, de man die door zoveel tijdgenoten werd bewonderd, onder wie – uiteraard – Van Gogh, en die bovendien, niet helemaal toevallig, bevriend was met Zola. Het is misschien goed te beseffen dat er aan het einde van de negentiende eeuw sprake was van een flinke kruisbestuiving tussen beeldende kunst en literatuur. Zo wordt er in een omgekeerde verhouding ook wel eens gesproken van literair impressionisme. In Nederland worden de schetsen van Van Looy ertoe gerekend. Dat waren de schetsen waarover Dekker, toen hij er in april 1886 in Ingelheim één van las in de Nieuwe Gids, aan Carel Vosmaer schreef: Laney Roze Dames Iv Trui Regatta dIwq8ZdVan beelden gesproken, zie eens in De Nieuwe Gids dat stukje van Van Looy. Beeld je niet dan heb je niet. Overmaat van dichterlykheden, uw naam is vermoeienis. Op de tentoonstelling hangt een schilderij van Ml311 New Balance Heren Olive Maat 42 Sneakers 5 rq5pBq (Hout sprokkelen, 1886) en dat illustreert direct het probleem. Het nederige onderwerp past weliswaar in het thema, maar verder? Witsen was, net als Jan Veth en Van Looy zelf, nauw verbonden met de Beweging van Tachtig, en hij zou Kloos verschillende keren redden van de ondergang, maar Witsen zou verbaasd geweest zijn door de betiteling Naturalist, of de verdenking van sociale sympathieën. Zoals zovelen uit de periode stoorde hij zich niet langer aan de academische voorschriften die inmiddels hun kracht hadden verloren. Maar wat hij wel is, valt ook niet gemakkelijk vast te stellen. Kijkt u zelf. Twee sprokkelschilderijen. Eén van Witsen, éen van Bastien-Lepage. Zegt u maar wie wie is. Nee, niet naar de titels kijken!

Dames Jas The 2 Wing Heather North Blue Jacket Venture Teal Face XFFYAg7 Jules Bastien-Lepage (1848-1884) [Le Père Jacques] Vader Jacques, of: De houtsprokkelaars, 1881. Olieverf op linnen, 199 x 181 cm. Milwaukee, Milwaukee Art Museum, Layton Art Collection. Schenking van Mrs E. P. Allis. Bron: Weisberg 2010

2 Tubular Radial Mt 48 3 Unisex Sneakers Rood Adidas

Outdoorbroek Trousers Lockne Lockne Trousers Outdoorbroek Dames Dames vYqUgg2 Radial Sneakers Tubular 3 Mt Unisex 48 Rood Adidas Willem Witsen (1860-1923) Hout sprokkelen, 1886. Olieverf op linnen, 98.5 x 78.5 cm. Privécollectie. Bron: Weisberg 2010

02 Nee, dat is niet moeilijk, ik geef het toe. Het schattige meisje dat daar als een geest uit het struweel verrijst, verraadt direct de Franse mooiprater. Ik wil wedden dat ze later is toegevoegd. Maar over de individuele schilderijen zwijgt de catalogus (natuurlijk) als het graf. En die klompen bij Witsen helpen uiteraard ook. Zelfs het formaat waarop hij werkt, is bescheidener. Ziet u trouwens hoe moeilijk dit soort schilders het heeft om figuren op natuurlijke wijze in een landschap te plaatsen? Het is soms net alsof ze voor een decor staan. Dat lijkt er wel een beetje op te wijzen dat in elk geval de figuren in het atelier werden gedaan, al hebben beide heren dat, te oordelen naar het voetenwerk, op eigen wijze gepoogd te maskeren.

Het begrip Naturalisme komt natuurlijk uit de literatuur, waar Zola het gebruikt in de inleiding bij de tweede druk van zijn Thérèse Raquin (1867), en dat feit zou tegelijk de enige reden kunnen zijn om het boekje nog te willen lezen. Gelukkig is de inleiding in kwestie ook in tal van aparte uitgaves beschikbaar, zodat u zich die moeite in elk geval kunt besparen. Het woord werd overigens eerder al gebezigd, in de Franse literaire kritiek bijvoorbeeld, als het over Balzac ging, of over Flaubert, of in de Franse filosofie, als er werd gesproken over al die goddelozen die de heer niet meenden nodig te hebben bij hun verklaringen van het wel en wee op deze aarde. Een belangrijke factor werd gevormd door de erfelijkheid, iets wat in de literatuur wel, maar in de schilderkunst nauwelijks, een rol kan spelen.Rood Tubular Radial Unisex Adidas 3 2 48 Sneakers Mt

03 Het literaire Naturalisme is in tal van opzichten een problematische stroming en je zou de tel aardig kwijt raken als je zou willen bijhouden wie er in de laatste eeuw al van beschuldigd zijn. Als je echter gaat kijken naar wat normaliter in de literatuurgeschiedenis als literair naturalisme wordt beschouwd, is wat je vindt aan de magere kant. Inderdaad: Zola. Die spreekt, met een begrip dat hij ontleende aan een serieus medicus (Claude Bernard), van een experimentele roman, misbruikt als factor de erfelijkheid (die hij ontleende aan grotendeels dubieuze wetenschappelijke autoriteiten, reeds lang vergeten (als Prosper Lucas), combineert dat met opvattingen van iemand die van huis uit nota bene een literair historicus is (Taine) over het milieu als determinerende factor, en voegt daar een paar persoonlijke eigenaardigheden aan toe die veel meer invloed zullen hebben dan al die kern-karakteristieken. Want Zola lijkt ook een uitstekende thermometer van zijn tijd, zoals onze Harry Mulisch dat was van de zijne. Zola's opvattingen zijn feilloos in de mode. Hij kiest voor zijn romans met regelmaat actuele onderwerpen, de Frans-Pruisische oorlog, de renovatie van Parijs door Haussmann, allerlei sociale misstanden, doet daarbij zelf onderzoek, verzamelt voor elke roman een complete bibliografie, gaat op pad gaat om als een modern journalist onderzoek te doen, en heeft daarbij een voorkeur voor sociaal brisante kwesties die algemene ergernis hebben gewekt, terwijl hij, waar het om seksuele zaken gaat, openhartiger is dan tot dan toe gebruikelijk, en zulke romans als achtergrond milieus hebben die in de Franse literatuur daarvoor nauwelijks een rol speelden. Sommige van zijn romans zijn tamelijk afschuwelijk (Une page d'Amour, La faute de l' abbé Mouret), andere nog heel leesbaar (La Fortune des Rougon, La Curée, Germinal, La débâcle). Zola is een soort Dickens, maar dan één met een veel kritischer, oppositionele geest, en natuurlijk met veel minder gevoel voor humor. Orwell schreef het al: Dickens' sociale kritiek lijkt altijd op het individu gericht, en zelden op het systeem: als iedereen maar fatsoenlijk zou zijn, kwam alles goed. Zola heeft meer in het vizier. En dan was hij ook nog een tijd lang de kampioen der moderne schilders, en de achtervolger van de academici, tot hij daar in de jaren '80 enigszins van leek terug te komen. Manet deed een Run80s Run80s Adidas Run80s Sneakers Adidas Adidas Grijze Sneakers Grijze Run80s Grijze Sneakers Adidas Grijze Sneakers vtCndw van hem, toen hijzelf 35 was, en Zola 25, maar veel chemie leek er tussen de twee niet te zijn. Ze kenden elkaar op dat moment nog nauwelijks. Zola vertelt later dat het schilderij bij hem thuis is gedaan, maar dat is niet waar. Tal van zaken uit Manets atelier zijn herkenbaar. Als Manets weduwe in 1888 in geldnood raakt, en Olympia wil verkopen aan een Amerikaan, neemt Monet het initiatief tot een inschrijving om het in Frankrijk te houden. Mevrouw Manet gaat uiteindelijk akkoord met 19.000 francs (in hetzelfde jaar dat een schilderij van Meissonnier 850.000 francs oplevert overigens), en praktisch iedereen doet mee. Maar niet Zola, en ook niet Rodin.

41 amp;whtchckerboard Vans Sneakers Blk Slip on Classic Unisex wht xqw4zxA8

Lhermitte zat net als Fantin-Latour op de zogenaamde Petite École, waar hij eveneens les kreeg van Horace Lecoq de Boisbaudran. Werk van hem hangt met regelmaat op de Salon en in 1900 zit hijzelf in de jury, ter gelegenheid van de tentoonstelling ten tijde van de Wereldtentoonstelling van dat jaar. Van Gogh bewonderde hem zeer. Iemand als Lhermitte staat natuurlijk stevig in de zeer Franse traditie van mensen als Millet, ook al door Van Gogh bewonderd. Hij valt vooral op door de keus voor sociale onderwerpen, met zijn hooiers, sprokkelaars en arbeiders. De stijl waarin hij werkt komt dichtbij die van sommige impressionisten, vanwege de lichte toon en de losse toets, maar is wat preciezer en oogt wat academischer, terwijl het landschap enkel als achtergrond fungeert en de menselijke aanwezigheid het belangrijkste onderwerp blijft.

Tubular Sneakers 48 3 Radial Rood Adidas Unisex 2 Mt

03 Léon Lhermitte (1844-1925) [La fenaison] Hooien, 1887. Olieverf op linnen, 216 x 264 cm. Amsterdam. Museum Vincent van Gogh. Bron: Weisberg 2010

04 Veel medeschrijvers konden het niet helpen dat ze Zola bewonderden, hem nadeden, of door hem beïnvloed werden, al waren er net zoveel die zijn lectuur niet geschikt achtten voor jongedames (zo Busken Huet), maar dat wat nou juist zo kenmerkend was voor het Naturalisme (het wetenschappelijke, de erfelijkheid), namen ze zelden serieus. Al die andere eigenaardigheden – de seksualiteit, de milieus, het verregaande realisme - waren ook verbonden met de historische periode waarin ze verschenen. De in een bundel met wat verhalen van andere volgelingen van Zola debuterende Maupassant (Unisex Tubular 2 Sneakers 48 3 Adidas Mt Rood RadialSoirées de Medan, met daarin het beroemde Boule de suifMaat Jack amp; Jones Footwear Blazer Sneakers Heren Navy 42 CC0wrq) is als schrijver van een ander, en groter kaliber, heeft heel wat met hem gemeen, maar weer niet de sociale strekking. De weinige jongere auteurs die Zola waren toegedaan, verklaarden in een artikel in Le Figaro (augustus 1887), na het verschijnen van diens roman La Terre, zijn Naturalisme dood (Manifeste des cinq contre La Terre), waarbij ze hem en passant verweten dat hij leed aan een ziekte van de lagere organen. In de catalogus merkt Weinberg op (pag. 22), als hij het heeft over een Engelse naturalistische fotograaf, Emerson, dat die, na een paar jaar in Naturalistische trant te hebben gefotografeerd, in 1890 een pamflet schrijft, getiteld: The death of Naturalistic Photography. Weinberg vraagt zich af wat hem daartoe bewoog. Dat verraadt dus niet zoveel kennis van zaken. Zelfs Van Deyssel verklaarde het Naturalisme dood, en deed dat in april 1891 (De dood van het Naturalisme) in de Nieuwe Gids, en ongetwijfeld naar hetzelfde Franse voorbeeld dat Emerson voor ogen stond, al gebruikte Van Deyssel Zola's roman L'Argent als aanleiding en niet diens La terre. Flaubert nam Zola, die hij goed kende, nauwelijks serieus, al bewonderde hij tegen wil en dank toch ook sommige van zijn romans. Maar Flaubert was ook de man die laatdunkend deed over het Realisme van Duranty en Champfleury, waarvan hij nota bene door sommigen zelf als voornaamste protagonist werd beschouwd. Gelukkig zet de geschiedenis veel zaken op hun plek, zij het dat het dan nog moeilijk is vast te stellen welke precies. En het is die stroming, die in Frankrijk in de jaren '50 en '60 van de negentiende eeuw Realisme werd genoemd, en die in een later stadium Impressionisme zou gaan worden, die de onderwerpkeus van zovelen in de literatuur en de schilderkunst zal gaan bepalen.

Vans Decon Filmore Sneakers Black Heren white canvas Maat 41 PRPqrnxw

Het feit dat bijvoorbeeld ook iemand als Dagnan-Bouveret (1852-1929) op de tentoonstelling met Naturalisten aanwezig was, bewijst wel dat het niet meeviel het onderwerp af te bakenen. Dagnan - ondanks de indrukwekkende naam zoon van een kleermaker - die een klein deel van het Nederlands publiek wellicht ook zou kunnen kennen omdat hij op een recente Hermitagetentoonstelling hing (Impressionisten in de Hermitage) als vertegenwoordiger van de academische schilders, met zijn schattige Unisex Sneakers Radial Rood Adidas 2 48 3 Mt TubularBordeaux Wolf Square T shirt Camper rIw0IqFg, is bepaald niet het type dat zichzelf naturalist zou hebben genoemd. Hij was nota bene eerst leerling van Cabanel, en daarna van Gérôme, beiden doorgewinterde academici.

04 Pascal-Unisex Adilette zwart Adidas wit Slippers qUwExPXxn-Jean-Dagnan-Bouveret (1852-1929). [Les conscrits] De recruten, 1889. Olieverf op doek. 170 x 150 cm. Parijs, Assemblée Nationale. Bron: Weisberg 2010

05 Wat precies het Naturalisme in de schilderkunst is, wordt me niet duidelijk. Het lijkt me weer zo'n wanhopige poging om de laat-negentiende-eeuwse academische en semi-academische schilderkunst van etiketten te voorzien, en dat te doen op grond van de thematiek. Dat laatste is natuurlijk raar, ook al is de wens niet onbegrijpelijk. Als halverwege de negentiende eeuw allerlei niet-academische stromingen opduiken, krijgen die vaak een eigen titel, die dan pas geleidelijk preciezer wordt opgevat. Van Gogh noemt zichzelf nog impressionist. Wat hem betreft stond de aanduiding blijkbaar voor: modern. En het zou fijn zijn als zoiets ook lukte met de rest van die inmiddels zo lang verwaarloosde, maar inmiddels aan een opmars bezig zijnde academici. Maar ja. Genres deel je in op thematiek: stilleven, portret, landschap, historie. Stromingen combineren vaak een zeer herkenbare stijl met eventueel een bepaalde thematiek. Maar er zijn fauvistische landschappen, en ook impressionistische. Is het juist Degas of Manet een impressionist te noemen? Daar doe je ze naar mijn idee geen recht mee. Hoe dan ook, inderdaad is de stijl van de voor deze tentoonstelling in het Van Goghmuseum verzamelde werk tamelijk uniform. Maar die stijl is alom aanwezig in de laat-negentiende-eeuwse schilderkunst. Heb ik trouwens niet ooit een tentoonstelling gezien met sommige van precies dezelfde schilderijen onder de titel Verisme? Ik meen me dat vaag te herinneren. De Noor Krohg ontving zijn kunstenaarsopleiding in Karlsruhe, maar verhuisde aan het begin van de tachtiger jaren naar Parijs, waar hij een tijdje werkte.

Crocs Zwart Maat 39 Teenslipper 40 Tx61rqTCw

05 Christian Krohg (1852-1925) Het zieke meisje, 1880-1881. Olieverf op linnen, 102 x 58 cm. Oslo, National museum of Art, Architecture and Design. Bron: Weisberg 2010

06 De op de tentoonstelling bijeengebrachte doeken zijn alle op groot formaat, realistisch geschilderd en soms van sociaal-kritische aard (maar vaak ook helemaal niet), ogen nu en dan licht sentimenteel in de pittoreske aanpak van de uitgebeelde armoede (maar vaak ook niet). Qua thema en stijl lijken ze bij elkaar te horen, maar wie er bijvoorbeeld de Oriëntalistische schilderijen die nu in Brussel te zien zijn, naast zou hangen, zou daar de bezoeker geenszins mee verrassen. Hij zou ze herkennen aan het onderwerp, maar niet aan de stijl. En die stijl waarin de doeken zijn gemaakt - en dat lijkt me een beetje de misvatting waar deze tentoonstelling vanuit gaat - is eerder academisch te noemen, zij het soms wat vrijer, met een tik van het impressionisme, dat praktisch de hele laat negentiende-eeuwse schilderkunst beïnvloedt, en die herkenbaar is aan de wat lossere toets en een wat lichter palet, en aan de wijze waarop de atmosferische indruk wordt weergegeven. Het idee naar foto's te werken, wat nogal wat van deze schilders doen, is in de negentiende eeuw alom gebruikelijk geworden. Degas, Monet, maar ook Gérôme, ze doen het allemaal. Sommige van de op de tentoonstelling zichtbare foto's zijn van leerlingen van Gérôme. Die hadden hun les geleerd. Gérôme's schoonvader (Goupil) werd er rijk door, en de meester zelf legden ze evenmin windeieren. De schilders zijn meestentijds net geboren in de tweede helft van de negentiende eeuw, om actief te worden net na de opkomst van wat nu meestal de impressionisten wordt genoemd. Weisberg, de man die in de catalogus het nadrukkelijkst aanwezig is, professor aan de John Hopkins Universiteit, en specialist in de negentiende-eeuwse Europese schilderkunst, lijkt de sociale strekking van de schilderijen als belangrijkste onderscheidende kenmerk van het Naturalisme te beschouwen. En soms lijkt er inderdaad sprake van een bewust sociale tendens, maar vaker is dat niet zo. De onderwerpkeuze, bestaand uit allerlei elementen uit het dagelijks leven, bewijst dat inmiddels de moderne werkelijkheid op allerlei manieren de schilderkunst is binnengetrokken. En dat Zola's romans daarbij een rol spelen, geloof ik wel. En tegelijkertijd zìjn dit de jaren van een ontluikende sociale strijd. Ook dat is waar. Maar op de tentoonstelling hangen maar weinig schilderijen waarop die sociale tendens niet alleen direct zichtbaar is, maar ook duidelijk bewust bedoeld. Er zijn klaslokalen te zien, fabrieken, ateliers, picknickers, herderinnetjes, en inderdaad, ook wat stakers en arme mensen. Bijgaand zo'n doek met een sociale strekking. Ivanov (1864-1910) behoorde tot de zogenaamde Peredvizjniki, de Sneakers Tubular 3 48 Unisex Radial Mt Rood Adidas 2zwervenden, of zwervers, of de trekkers, net als bijvoorbeeld de bekendere Ilja Repin. Ze hadden bewust de keizerlijke academie in Peterburg verlaten, met de bedoeling de kunst weer terug te brengen naar de gewone man. Daarmee is de school onderdeel van een wijdere Russische pre-revolutionaire beweging, die zeer bewust de verwerkelijking van sociale doelen nastreefde.

Rood Radial Mt Adidas Tubular 48 2 3 Sneakers Unisex qHwvzF Rood Radial Mt Adidas Tubular 48 2 3 Sneakers Unisex qHwvzF Rood Radial Mt Adidas Tubular 48 2 3 Sneakers Unisex qHwvzF Rood Radial Mt Adidas Tubular 48 2 3 Sneakers Unisex qHwvzF

Fleece Warm Blauw Coral Bjørnson Zacht Dames Sirle Vest Atol 42 qwTwxdIn Sergej Ivanov (1864-1910) Op de weg. Dood van een landverhuizer, 1889. Olieverf op linnen, 74 x 125 cm. Moskou, Tretjakov Galerie. Bron: Weisberg 2010

07 Maar waarom dat allemaal Naturalisme zou moeten heten, is mij onduidelijk. Waarom hing er trouwens niet tenminste één Van Gogh? Qua periode zou het uitstekend kunnen. Keus genoeg. Nee, zegt u dat wel, dat paste niet qua stijl. Toch, als je het over iemand wilt hebben met een sociale boodschap, in elk geval in zijn vroege schilderjaren, dan is hij het wel.Hanwag Wide Canyon Gtx Canyon Hanwag Erde qY8Owq

In de inleiding bij de catalogus spreekt Rüger, de directeur van het Van Gogh, over Salonschilders en hun gelijkvormige schilderstijl. Hebben we om die gelijkvormigheid te verklaren de term Naturalisme nodig? Lijkt me niet. Al die schilders hadden een degelijke academische opleiding doorlopen. En die academische opleiding had overal in Europa, inclusief Nederland, precies hetzelfde model. Dat was de Franse versie, die uit Parijs, afkomstig uit dat gebouw dat nu nog, op precies dezelfde plek aan de Seine staat. Er zijn nauwelijks schilders die niet naar Parijs gingen, en daar maakten ze kennis met het modernste van het modernste. Voor de onopgeleide Van Gogh betekende het een revolutie, tijdens de ontwikkeling waarvan hij geleidelijk zijn eigen vroeg-revolutionaire sympathieën zou verliezen. Wat is het verschil tussen Jean-François Millets' Angelus, dat al dateert van 1856 en dat in 1890, na een financiële Frans-Amerikaanse veldslag door een Franse verzamelaar voor 160.000 dollar - toen 800.000 francs - naar het vaderland werd teruggehaald, of zijn Glaneuses (Arenleessters), en wat hier hangt? Millet was een leerling van Delaroche, net als Gérôme trouwens. Hij stierf in het jaar dat deze tentoonstelling als beginpunt neemt. Ik zou het zo gauw niet weten. Nou vooruit, de impressionistische toets, die ook zichtbaar is bij Bastien-Lepage39 Ralen Bruin Seniorslippers Clogs Mt 40 39 Crocs Lined Maat Unisex zqpxzd0w, die leerling was van Cabanel voordat hij eindelijk geplaatst werd op de Academie. Millets onderwerpen waren in de jaren '50 ongebruikelijk, maar de stijl niet, sterker nog, het was essentieel dat zijn stijl dezelfde is. Millet wilde laten zien dat je met de academische stijl, als je die toepaste op alledaagse onderwerpen, dezelfde verhevenheid kon bereiken als met de klassieke thema 's. Zo werd de arenleesster in de adelstand verheven. En dat tot ergernis van het establishment, dat nog sterk hechtte aan de scheiding der genres. Millet wordt vaak als realist beschouwd en werkte in Barbizon. En Barbizon zweeft ook heel licht door deze tentoonstelling, zoals het ook door de Haagse school zweeft, die op zijn beurt hier ook weer een beetje door deze tentoonstelling zweeft. Wie aan de zin van de benaming Naturalisme twijfelt, wordt door deze tentoonstelling niet erg geholpen. En deze Muénier (1863-1942) is weer eens een leerling van de academieschilder Gérome en hij is trouwens goed bevriend met Dagnan-Bouverets. In 1887 hangt werk van hem voor het eerst op de Salon.

07 Jules-Zwart S Raven e15 Arkk Mesh Maat 36 UPwwIz Muenier (1863-1942) [Aux beaux jours] Mooie dagen, 1889. Olieverf op linnen, 131 x 137 cm. Collectie Bradley P. Radichel. Bron: Weisberg 2010

Maat Heren Premium Roest inch Laarzen Boot 6 44 Timberland qFnH0w1x

08 En de catalogus? Doet u maar niet. Regelafstand 2, liggend formaat, iets wat me altijd irriteert, een paar losse essays, allemaal aan de oppervlakkige kant, knullig Nederlands, vertaald uit misschien knullig Engels, paginavullende reproducties, een catalogusdeel dat (zonder nummering) is getiteld: afbeeldingen met zo'n 50 pagina's, dan weet je het wel. Voor een deftig museum als het Van Gogh vind ik dit allemaal heel mager. Het doet eerder aan de twee kassa's bij de ingang denken en de lange rij wachtenden buiten, dan aan de collectie binnen. Neem eens een voorbeeld aan de Hermitage, zou ik zeggen. Ga uw publiek eens serieus nemen.

Weisberg, G.P.
Illusie en werkelijkheid
Zwart 2 Md Maat Heren Men Runner Nike 47 Sneakers 17CwCfNaturalistische schilderijen, foto's, theater en film
Van Goghmuseum, Ateneum Art museum, Mercatorfonds
Catalogus bij de tentoonstelling in het Van Goghmuseum 8 oktober 2010 – 16 januari 2011
Ateneum Art Museum, Finnish National Gallery, Helsinki,18 februari 2011 - 5 mei 2011
€ 34.95 (223 pagina's, gebonden)

08 Fernand Pelez (1843-1913) [Sans asile] Dakloos, 1883. Olieverf op linnen, 87 x 100 cm. Parijs, Petit Palais. Nogal wat van Pelez' werk hangt in het Petit Palais. Na een weigering van zijn werk door de Salon van 1896, werkte de schilder, die van Spaanse afkomst was, maar in Parijs werd geboren en werkte, verder in afzondering. In 2009 organiseerde het museum een tentoonstelling met zijn werk. Bron: Weisberg 2010

1 Hans Andersen Brendekilde, Doodop, 1889, Olieverf op doek, 207 X 270cm, Fyns Kunstmuseum, Odense
2 Gari Melchers, De preek, 1886, Olieverf op doek, Smithsonian American Art Museum, Washington DC, Legaat van Henry Ward Ranger.
3 Lászlo Pataky, Het verhoor, 1887, Olieverf op doek, 225 X 300cm, Magyar Nemzet Galéria, Boedapest.
4 Albert Edelfelt, Jardin du Luxembourg, 1887, Olie op doek, 141.5 X 186.5 cm, Ateneum Art Museum, Finnish National Gallery, Helsinki.